نقش فردا : علیرضا حاجی میرزابابا_ پس از ۴۰ روز درگیری شدید بین ایران، آمریکا و اسرائیل، نهایتاً در نیمهشب گذشته هیات مذاکرهکننده ایرانی راهی اسلام آباد شد. این حرکت، پس از اعلام محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رهبر تیم ایرانی، درباره عدم تحقق دو پیششرط حضور — آتشبس در لبنان و آزادسازی پولهای بلوکهشده — نشاندهنده رفع موانع اولیه است. با این حال، آیا این مذاکرات به نتیجه خواهند رسید؟
چرا آتشبس اتفاق افتاد؟
سید حسین موسویان، دیپلمات پیشین و عضو تیم مذاکره هستهای ایران، در یادداشتی در میدل ایست آی به شش عامل کلیدی اشاره میکند که باعث شد طرفین به توقف موقت جنگ بپردازند:
- مقاومت ایران در برابر حملات نظامی، که فرضیه «فروریختن سریع» را به چالش کشید.
- اهمیت استراتژیک تنگه هرمز، که با تهدید قطع جریان نفت جهانی، فشار اقتصادی جهانی ایجاد کرد.
- ناکامی عملیات آمریکا در تصرف اورانیوم ۶۰٪ غنیشده، که نشاندهنده دشواری حذف برنامه هستهای ایران از طریق نظامی است.
- واکنش ملی و حمایت گسترده ایرانیان از مقاومت، که مخالفت با سناریوهای ناآرامی داخلی را ناکارآمد کرد.
- کنترل امنیتی نیروهای ایرانی بر مرزها، که جلوی نفوذ گروههای مسلح را گرفت.
- فشار داخلی در آمریکا و جهانی، از جمله نگرانی از شکست جمهوریخواهان در انتخابات نوامبر و مخالفت عمومی جهانی با جنگ.
شش فاکتور تعیینکننده موفقیت مذاکرات
موسویان هشدار میدهد: آتشبس شکننده است و موفقیت آینده به شش عامل بستگی دارد:
- چارچوب مذاکرات نامشخص — آیا بر اساس طرح ۱۰ مادهای ایران، ۱۵ مادهای آمریکا یا ترکیبی از هر دو؟
- اراده واقعی واشینگتن — آیا این توقف فرصتی برای بازسازی تسلیحات است یا واقعیت دیپلماتیک؟
- تعامل مستقیم ایران و آمریکا — گفتوگوی جامع درباره هسته، منطقه و دوجانبه ضروری است.
- نقش اسرائیل — مخالفت علنی امارات و حملات به لبنان نشاندهنده تمایل به مختل کردن دیپلماسی است.
- موضع کشورهای عربی خلیج فارس — آیا آماده همکاری در چارچوب امنیتی جدید، از جمله امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز هستند؟
- تحلیل داخلی در ایران — بخشی از جامعه مخالف آتشبس است؛ بنابراین توافق باید «حفظ آبرو» را در داخل کشور فراهم کند.
