به گزارش نقش فردا؛ الهام جوادی – بر اساس مطالب منتشر شده در فضای مجازی نرگس محمدی و علی اوجی سرپرستی کودکی را که نیازمند حضور و حمایت یک خانواده بود را بر عهده گرفته اند.
انتشار این خبر واکنشهای مثبت بسیاری را در شبکه های اجتماعی به دنبال داشته و کاربران ضمن تحسین این اقدام آن را تصمیمی
انسانی و الهام بخش توصیف کرده اند.
پذیرش سرپرستی کودکان واجد شرایط میتواند فرصتی برای تجربه زندگی در محیطی امن و برخوردار از حمایت خانوادگی فراهم کند و ترویج فرهنگ فرزند خواندگی نیز نقش مؤثری در افزایش حمایت اجتماعی از این کودکان داشته باشد.
گفتنی است جزئیات بیشتری درباره این موضوع و فرآیند پذیرش سرپرستی از سوی این زوج منتشر نشده و اطلاعات مطرح شده
نیازمند تأیید رسمی از سوی آنان یا مراجع ذی ربط است.
اما شرایط فرزندخواندگی در ایران چگونه است؟
فرزندخواندگی یا آنچه در انگلیسی Adoption خوانده می شود در قوانین ایران بسیار متفاوت از آن چیزی است که در فیلمها و سریالها دیده ایم و یا از کشورهای دیگر شنیده ایم. فرزندخواندگی به شکل قانونی در ایران فقط و فقط از طریق سازمان بهزیستی ممکن است.
چه کودکانی را می توان به فرزندخواندگی قبول کرد؟
بر اساس قانون قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب سال 1392 چند گروه از کودکان و نوجوانانی که زیر ۱۶ سال باشند را می توان به سرپرستی پذیرفت:
۱- آنها که هیچ اطلاعاتی در خصوص پدر، مادر و پدربزرگ پدری (جدپدری) آنها وجود نداشته باشد.
۲- آنها که پدر،مادر و پدربزرگ پدری آنان فوت شده باشند.
۳- آنها که طبق رای دادگاه به سازمان بهزیستی سپرده شده اند و تا دو سال پس از آن پدر یا مادر یا پدربزرگ پدری برای سرپرستی آنها مراجعه نکرده باشند.
۴- کودکان و نوجوانانی که هیچ یک از پدر، مادر و یا پدربزرگ پدری به تشخیص دادگاه صلاحیت سرپرستی را آنها را نداشته باشند.
نکتة اوّلی که باید به آن توجه داشت این است که قانون در تمام این موارد از «وصی منصوب از سوی ولی قهری» نیز نام برده است که اشاره آن به شرایطی است که پدر یا پدربزرگ پدری قبل از فوت، شخصی را به عنوان وصی انتخاب کرده و نگهداری از فرزند را به او سپرده باشند.
نکتة مهم دیگر اینکه، در پذیرش فرزندخواندگی در مرحله اول پدربزرگ و مادربزرگ مادری یا خواهر و برادر و در مرحله بعد آن خاله و عمو و عمه و دایی در صورتی که صلاحیت لازم را داشته باشند بر سایر اشخاص اولویت دارند.
سرانجام اینکه، در صورتی که خانوادهای کودکی رها شده را پیدا کرده باشند و خودشان متقاضی فرزندخواندگی همان کودک باشند، در صورت اثبات ادعا و داشتن سایر شرایط، بر اشخاص دیگر اولویت دارند.
آیا من می توانیم متقاضی فرزندخواندگی باشم؟
قانون برای افراد متقاضی فرزندخواندگی هم شرایطی تعیین کرده است و هم اولویت هایی را که در زمان تعیین فرزند در نظر گرفته می شوند. در نتیجه به ترتیب اولویت این افراد می توانند متقاضی فرزندخواندگی باشند:
اولویتها:
۱- زن و شوهرهایی که به تشخیص پزشکی قانونی به طور طبیعی امکان بچه دار شدن نداشته باشند.
۲- ـ زن و شوهرهای دارای فرزند که باید حداقل یکی از آنها بالای سی سال سن داشته باشد. در این حالت به طور معمول فرزندی همجنس با فرزند آن والدین برای سرپرستی معرفی می شود.
۳- زنان مجرد بالای سی سال که در این حالت فقط می توانند فرزند دختر را به سرپرستی بپذیرند.
در نظر داشته باشید اگر متقاضی فرزندخواندگی از اقوام کودک باشد، دادگاه اختیار دارد که بر اساس مصلحت طفل از برخی شرایط صرف نظر کند.
شرایط اصلی متقاضیان فرزندخواندگی
مطابق مقررات قانونی افراد متقاضی فرزندخواندگی باید شرایط زیر را دارا باشند:
- نداشتن سو سابقه کیفری
- عدم اعتیاد
- توانایی مالی مناسب
- سلامت جسمی و روانی
- صلاحیت اخلاقی
- اعتقاد به یکی از ادیان رسمی کشور
مراحل قبول فرزندخواندگی چیست و چه مدت طول می کشد تا شناسنامه بگیریم؟
در قدم اول باید در بهزیستی پرونده تشکیل دهید و سپس مراحل مختلف مانند بازدید از منزل، پزشکی قانونی و جلسات مشاوره و مددکاری را طی کنید. پس از آن در فهرست انتظار قرار میگیرید.
در مرحله بعد فرزندی که شرایط او و متقاضیان به هم نزدیک باشد، به آنها معرفی می شود و پس از دیدار با هم و تایید کمیته فرزندخواندگی نامه ای به متقاضیان داده می شود تا با آن درخواست خود برای فرزندخواندگی را در قالب دادخواست سرپرستی موقت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا با انتخاب وکیل دادگستری، ثبت کنند. پس از آن وقت دادگاه تعیین و در جلسه دادگاه پس از بررسی تمام مدارک حکم سرپرستی موقت صادر می شود.
بعد از آن کودک تحویل خانواده می شود. شش ماه بعد در صورتی که تمام گزارش های بهزیستی تکمیل شده باشد و مدارک مالیای که بهزیستی به خانوادة متقاضی اعلام کرده است فراهم شده باشد میتوان برای سرپرستی دائم درخواست داد. توجه داشته باشید که ادارة بهزیستی هر شهر با اطلاع از رویة جاری در دادگاه های همان شهر مدارک مالی خاصی را که برای صدور حکم سرپرستی دائم ضروری است به خانواده متقاضی فرزندخواندگی اعلام میکند. بعد از صدور حکم سرپرستی دائم، می توان شناسنامه جدید با نام خانوادگی والدین غیربیولوژیک برای فرزند دریافت کرد.
چه اموالی را باید به نام فرزند کنیم؟
بر اساس قانون هیچ اجباری برای انتقال اموال به نام فرزند وجود ندارد. در واقع به لحاظ قانونی دادگاه در زمان صدور حکم سرپرستی باید اطمینان حاصل کند که بخشی از موال والدین به فرزند تملیک می شود اما میزان و نوع این أموال را قاضی تعیین می کند.
برای مثال در برخی از شهرها رویه دادگاه این است شرایط وصیت به میزان یک سوم اموال به نفع فرزند را کافی می دانند، امّا در بعضی موارد هم الزام به تملیک مال غیرمنقول به نام فرزند وجود دارد. علاوه بر این طبق قانون اخذ بیمه عمر به نفع کودک هم ضروری است.
