به گزارش نقش فردا؛ در این میان، «عشق ابدی» و «زن روز» توانسته‌اند توجه بخش قابل‌توجهی از کاربران فارسی‌زبان را جلب کنند. اما در پشت این شهرت، پرسش مهمی وجود دارد: شرکت‌کنندگان این برنامه‌ها چه چیزی به دست می‌آورند و آیا حضور در چنین رقابت‌هایی به معنای دریافت دستمزد است؟
از رقابت در ویلا تا شهرت در فضای مجازی
«عشق ابدی» یک رئالیتی‌شوی فارسی با محوریت آشنایی و روابط عاطفی است که نخستین قسمت آن در اردیبهشت ۱۴۰۴ منتشر شد. در این برنامه، گروهی از زنان و مردان مجرد در محیطی مشترک قرار می‌گیرند و روابط، اختلاف‌ها و تصمیم‌های آن‌ها به بخشی از روایت برنامه تبدیل می‌شود.
در سوی دیگر، «زن روز» با محوریت مد و استایل فعالیت می‌کند. این مسابقه زنان شرکت‌کننده را در چالش‌های مرتبط با پوشش و انتخاب لباس مقابل یکدیگر قرار می‌دهد. فصل چهارم برنامه از ۱۱ مهر ۱۴۰۵ آغاز شده و اجرای آن بر عهده مهناز افشار است. انتشار قسمت‌های تازه در روزهای شنبه تا چهارشنبه، این برنامه را به محتوایی دنباله‌دار برای دنبال‌کنندگان تبدیل کرده است.
وجه مشترک این دو برنامه، استفاده از زندگی و تعاملات شرکت‌کنندگان برای تولید محتوایی است که مخاطب را به دنبال‌کردن قسمت بعدی ترغیب می‌کند. در چنین الگویی، شخصیت‌ها و واکنش‌های آن‌ها به‌اندازه موضوع اصلی برنامه اهمیت پیدا می‌کنند.
هر بازدید چه ارزشی دارد؟
محبوبیت این برنامه‌ها را نمی‌توان تنها با تعداد دنبال‌کنندگان سنجید. تعداد بازدید ویدئوها، مدت‌زمان تماشا، میزان تعامل کاربران و توانایی جذب مخاطب در قسمت‌های متوالی نیز در ارزش تجاری یک کانال نقش دارند.
کانال یوتیوب «عشق ابدی» تا اکتبر ۲۰۲۶، بر اساس آمار یک سامانه پایش کانال‌ها، بیش از یک میلیارد بازدید و حدود ۷۵۶ هزار مشترک ثبت کرده است. این رقم نشان‌دهنده گستردگی بازدیدهای ثبت‌شده در طول فعالیت کانال است؛ نه تعداد یک میلیارد مخاطب منحصربه‌فرد.
چنین بازدیدهایی می‌توانند فرصت‌هایی برای کسب درآمد از تبلیغات یوتیوب و همکاری‌های تجاری ایجاد کنند؛ البته میزان درآمد واقعی به عواملی مانند کشور مخاطبان، نوع محتوا، تعداد بازدیدهای درآمدزا و شرایط کسب درآمد کانال وابسته است. بنابراین نمی‌توان درآمد یک کانال را صرفاً با ضرب تعداد بازدید در یک نرخ ثابت محاسبه کرد.
آیا شرکت‌کنندگان هم دستمزد می‌گیرند؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار درباره رئالیتی‌شوها، نحوه پرداخت به افرادی است که در آن‌ها حضور پیدا می‌کنند. آیا شرکت‌کنندگان برای هر قسمت یا هر هفته دستمزد دریافت می‌کنند؟ آیا هزینه سفر و اقامت آن‌ها بر عهده تهیه‌کننده است؟ و آیا تنها جایزه نهایی در انتظار افراد است؟
درباره «عشق ابدی»، در برخی منابع غیررسمی ارقام متفاوتی برای دستمزد احتمالی شرکت‌کنندگان منتشر شده است. با این حال، قرارداد رسمی و قابل اتکایی که رقم پرداختی به همه شرکت‌کنندگان را مشخص کند، در دسترس نیست. درباره «زن روز» نیز اطلاعات عمومی کافی برای تأیید وجود یک دستمزد ثابت و اعلام مبلغ آن وجود ندارد.
در نتیجه، نمی‌توان با قطعیت گفت همه شرکت‌کنندگان این برنامه‌ها حقوق می‌گیرند یا حضور آن‌ها بدون دستمزد است. پاسخ دقیق به این پرسش به قراردادهای تولید، شرایط هر فصل و توافق جداگانه با افراد بستگی دارد.
همچنین باید میان دستمزد حضور، هزینه‌های پرداخت‌شده از سوی تولیدکننده، جایزه احتمالی برنده و درآمدهای بعدی افراد از فعالیت در شبکه‌های اجتماعی تفاوت گذاشت. این چهار مورد لزوماً یکسان نیستند.
شهرتی که ممکن است به درآمد تبدیل شود
حضور در یک برنامه پربازدید می‌تواند تعداد دنبال‌کنندگان یک فرد را افزایش دهد و زمینه همکاری با برندها، تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی یا فعالیت حرفه‌ای در حوزه سرگرمی را فراهم کند. بااین‌حال، افزایش دنبال‌کننده به‌خودی‌خود به معنای درآمد قطعی نیست. میزان تعامل واقعی، اعتبار فرد نزد مخاطبان و توانایی تبدیل توجه عمومی به همکاری تجاری در این مسیر اهمیت دارد.
از سوی دیگر، شهرت ناگهانی می‌تواند هزینه‌هایی نیز داشته باشد؛ از مواجهه با قضاوت عمومی و حاشیه‌های رسانه‌ای گرفته تا انتشار گسترده اظهارنظرها و رفتارهای افراد در فضای مجازی. واکنش‌های انتقادی به برخی رفتارهای شرکت‌کنندگان «عشق ابدی» نشان داده است که شهرت در چنین برنامه‌هایی همیشه به معنای محبوبیت بدون هزینه نیست.
پرسش اصلی؛ چه کسی از این شهرت سود می‌برد؟
محبوبیت رئالیتی‌شوهای فارسی را می‌توان بخشی از گسترش اقتصاد تولید محتوا دانست؛ اقتصادی که در آن توجه مخاطب به یک منبع ارزش تبدیل می‌شود. تهیه‌کننده از طریق تولید قسمت‌های متعدد و جذب مخاطب فرصت درآمدزایی پیدا می‌کند، پلتفرم از تماشای محتوا و تبلیغات منتفع می‌شود و شرکت‌کننده نیز ممکن است به شهرت یا فرصت‌های تجاری برسد.
اما سهم هرکدام از این گروه‌ها بدون دسترسی به اطلاعات مالی و قراردادهای واقعی قابل محاسبه نیست. برای مشخص‌شدن درآمد شرکت‌کنندگان، انتشار اطلاعات شفاف درباره دستمزد، جوایز و هزینه‌های پرداخت‌شده ضروری است.
در نهایت، موفقیت در یک رئالیتی‌شو را نباید فقط با دیده‌شدن سنجید. پرسش مهم‌تر این است که این دیده‌شدن تا چه اندازه به فرصت اقتصادی پایدار تبدیل می‌شود و چه بخشی از ارزش تجاری ایجادشده به خود شرکت‌کنندگان می‌رسد.
حاشیه قضایی؛ توقیف صفحات برخی شرکت‌کنندگان
محبوبیت «عشق ابدی» و «زن روز» تنها به بحث درباره شهرت و درآمد شرکت‌کنندگان محدود نمانده است. در ۲۴ آبان ۱۴۰۴، خبرگزاری فارس از برخورد قضایی با تعدادی از شرکت‌کنندگان این دو برنامه خبر داد. بر اساس این گزارش، صفحات اینستاگرامی برخی از افراد توقیف شده و صاحبان آن‌ها تحت پیگرد قانونی قرار گرفته‌اند.
در گزارش منتشرشده، علت این اقدام، محتوای برنامه‌ها و آنچه مقام‌های قضایی مغایر با هنجارهای فرهنگی و اجتماعی کشور توصیف کرده‌اند، عنوان شده است. برنامه «عشق ابدی» با محوریت آشنایی عاطفی و «زن روز» با موضوع مد و پوشش، در ترکیه تولید و از طریق یوتیوب منتشر می‌شوند.
با این حال، اطلاعات منتشرشده جزئیات کامل پرونده‌ها، اتهامات مشخص هر فرد و نتیجه نهایی رسیدگی قضایی را روشن نمی‌کند. ازاین‌رو، باید میان اعلام خبر پیگرد قضایی، توقیف یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی و صدور حکم قطعی تفاوت قائل شد.
این اتفاق بُعد دیگری از شهرت در رئالیتی‌شوهای فارسی را نشان می‌دهد: حضور در یک برنامه پربازدید ممکن است علاوه بر فرصت‌های تبلیغاتی و افزایش دنبال‌کنندگان، حاشیه‌ها و پیامدهای حقوقی و اجتماعی نیز به همراه داشته باشد؛ پیامدهایی که بررسی دقیق آن‌ها مستلزم دسترسی به اطلاعات رسمی و جزئیات هر پرونده است.
