به گزارش نقش فردا؛ روزنامه ایران در گزارشی به تأثیر شائبه افزایش تعرفه واردات خودرو بر بازار پرداخته و نوشته است که اگرچه وزارت صمت مخالفت خود را با اعمال تعرفه صددرصدی واردات خودرو اعلام کرده، اما هنوز مشخص نیست این موضوع تا چه اندازه مبتنی بر یک تصمیم رسمی است و آیا اساساً قرار است تعرفه واردات خودرو به چنین سطحی افزایش پیدا کند یا خیر.
در این گزارش آمده است که فارغ از سرنوشت این ادعا، تجربه بازار خودرو نشان میدهد که گاهی اثر یک خبر، پیش از آنکه خود خبر به واقعیت تبدیل شود، در بازار ظاهر میشود. بازار خودرو در ایران سالهاست به اخبار، تصمیمات احتمالی و حتی شایعات واکنش نشان میدهد و در چنین شرایطی، انتشار خبری درباره افزایش شدید تعرفه واردات میتواند انتظارات فعالان بازار و خریداران را تغییر دهد؛ تغییری که خود به عاملی برای افزایش قیمتها تبدیل میشود، حتی اگر در نهایت مشخص شود که تصمیمی برای اجرای تعرفه ۱۰۰ درصدی وجود نداشته است.
بازار قبل از تصمیم رسمی واکنش نشان داد
حسین رحیمینژاد، کارشناس بازار خودرو، درباره تأثیر شائبه بازگشت تعرفه ۱۰۰ درصدی بر بازار خودرو به روزنامه ایران گفته است: «بازار بهطور طبیعی از اخبار اثر میپذیرد؛ حتی زمانی که آن اخبار در نهایت محقق نشوند.»
این کارشناس بازار خودرو تأکید میکند: «اگر خبری نادرست باشد یا تصمیم مطرحشده اجرایی نشود، اثر آن معمولاً موقتی است و پس از روشنشدن واقعیت، هیجان ایجادشده در بازار فروکش میکند. با این حال، در فاصله میان انتشار خبر تا مشخصشدن درست یا نادرستبودن آن، بازار میتواند واکنش نشان دهد.»
رحیمینژاد معتقد است: «چنین خبری در کوتاهمدت بیش از همه بازار خودروهای وارداتی را تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش احتمالی تعرفه، به معنای بالا رفتن هزینه واردات خواهد بود و همین تصور میتواند قیمت خودروهای وارداتی موجود در بازار را افزایش دهد.»
با این حال، اثرگذاری این شایعه به خودروهای وارداتی محدود نمانده است. روزنامه ایران با اشاره به ساختار بههمپیوسته بازار خودرو نوشته است که افزایش قیمت در یک بخش میتواند به سایر بخشها نیز سرایت کند و خودروهای مونتاژی و حتی محصولات داخلی نیز ممکن است در کوتاهمدت تحت تأثیر فضای روانی ایجادشده با افزایش قیمت مواجه شوند.
رحیمینژاد در همین زمینه تأکید میکند: «احتمال گرانی خودروهای وارداتی و حتی مونتاژی و داخلی در بازار خودرو تحت تأثیر این خبر بسیار زیاد است هرچند که فاکتورهای دیگری هم در این افزایش قیمت دخالت دارند.»
کاهش تولید هم به بازار فشار میآورد
در این گزارش، شایعه تعرفه واردات تنها عامل افزایش قیمت خودرو معرفی نشده و به وضعیت تولید و عرضه نیز اشاره شده است. رحیمینژاد درباره شرایط تولید خودرو در سال جاری میگوید: «شرایط تحریمی و اتفاقات ماههای اخیر، بر روند تولید و تأمین قطعات اثر گذاشته است. کاهش تولید، بهطور طبیعی به معنای کاهش عرضه به بازار است و بازاری که با عرضه محدود مواجه شود، ظرفیت بیشتری برای افزایش قیمت پیدا میکند.»
به گفته این کارشناس بازار خودرو، «شرایط ایجادشده در حوزه تولید چندان دور از انتظار نبوده است. محدودیتهای ناشی از تحریم، دشواری تأمین کالا و قطعات و شرایط اقتصادی موجود، همگی میتوانند بر تیراژ تولید اثر بگذارند. نتیجه این وضعیت نیز دیر یا زود در بازار ظاهر میشود؛ اتفاقی که اکنون نشانههای آن در افزایش قیمت خودرو دیده میشود.»
قیمت بالا میرود، اما خریدار عقب مینشیند
در شرایطی که قیمت خودرو افزایش پیدا میکند، بازار لزوماً شاهد رونق معاملات نیست. روزنامه ایران در گزارش خود به پدیده همزمانی گرانی و رکود اشاره کرده و نوشته است که نوسان قیمتها و نبود چشمانداز روشن باعث شده بخشی از خریداران و فروشندگان معاملات خود را به تعویق بیندازند.
رحیمینژاد در توضیح این وضعیت میگوید: «نوسانات و نبود ثبات، بسیاری از معاملات را به تعویق میاندازد. خریداران و فروشندگان در شرایطی که نمیدانند قیمتها در روزهای آینده چه مسیری را طی خواهد کرد، ترجیح میدهند دست نگه دارند. برخی منتظر ثبات هستند و برخی دیگر نگران افزایش بیشتر قیمتها. همین بلاتکلیفی، حجم معاملات را کاهش میدهد. از یک سو، قدرت خرید مصرفکنندگان به دلیل افزایش شدید قیمت خودرو کاهش یافته و از سوی دیگر، نبود چشمانداز روشن از نرخ ارز و سیاستهای اقتصادی، تصمیمگیری را دشوار کرده است.»
خودروها در دو روز گران شدند
تأثیر شائبه افزایش تعرفه واردات در معاملات روز گذشته نیز قابل مشاهده بود و برخی خودروها در بخشهای مختلف بازار افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کردند.
در بازار خودروهای داخلی، قیمت صفر پژو ۲۰۷ TU۳ از یک میلیارد و ۸۲۰ میلیون تومان در ۷ شهریور به یک میلیارد و ۸۷۰ میلیون تومان در روز دوشنبه ۹ شهریور رسید؛ یعنی افزایش ۵۰ میلیون تومانی. تارا اتوماتیک V۴ نیز در همین فاصله ۱۰۰ میلیون تومان گران شد و قیمت آن از ۳ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان رسید.
در بخش خودروهای مونتاژی،امویام X۵۵ با افزایش ۱۵۰ میلیون تومانی مواجه شد و قیمت آن از ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان در ۷ شهریور به ۴ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان در روز دوشنبه ۹ شهریور رسید.
خودروهای وارداتی نیز از این موج افزایش قیمت در امان نماندند. بیوایدی چین پلاس با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی، از ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسید.
تویوتا bZ۳ الیت پرو نیز افزایش قیمت قابل توجهی را ثبت کرد و قیمت آن از ۶ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان به ۶ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسید؛ افزایشی ۲۰۰ میلیون تومانی در دو روز.
قیمت تویوتا راو ۴ نیز در این بازه ۲۰۰ میلیون تومان افزایش یافت و از ۱۱ میلیارد تومان در ۷ شهریور به ۱۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در ۹ شهریور رسید. تویوتا کرولا کراس هیبرید مدل ۲۰۲۶ نیز از ۸ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان به ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسید.
در میان خودروهای لوکس، قیمت صفر آئودی Q۴ از ۹ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان در ۷ شهریور به ۱۰ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در ۹ شهریور رسید؛ یعنی ۴۰۰ میلیون تومان افزایش در دو روز.
بازار در انتظار تصمیم نهایی
روزنامه ایران در پایان گزارش خود تأکید کرده است که بازار خودرو اکنون در شرایطی قرار دارد که هر خبر تازه میتواند به یک متغیر اثرگذار تبدیل شود. شائبه تعرفه ۱۰۰ درصدی نیز حتی اگر در نهایت به تصمیم رسمی تبدیل نشود، میتواند موجی کوتاهمدت از هیجان را در بازار ایجاد کند.
بازار خودرو همزمان با کاهش تولید، محدودیت عرضه، نوسان نرخ ارز و ضعف قدرت خرید مصرفکنندگان روبهروست و در چنین شرایطی، نبود شفافیت درباره سیاست واردات میتواند به افزایش نااطمینانی و تشدید نوسان قیمتها منجر شود. به همین دلیل، روشنشدن سیاست دولت درباره تعرفه واردات، بیش از هر چیز برای بازاری اهمیت دارد که نشان داده حتی یک خبر تأییدنشده نیز میتواند قیمتها را جابهجا کند.
