چهارشنبه 9 اسفند 1402

اخبار برگزیده

اخبار مهم

یادداشت

کاروانسرای طبسی؛ جاذبه‌ای تماشایی و بی‌همتا

تربت حیدریه از شهرهای تاریخی استان خراسان رضوی است که پیشینه آن به دوران پیش از اسلام می‌رسد.

به گزارش نقش فردا به نقل از سلام نو _ سرویس گردشگری: این کاروانسرا در مجاورت مجموعه تاریخی قطب الدین حیدر قرار دارد. این رباط را حاج محمد ابراهیم طبسی از تجار معروف عصر قاجار در اواخر این دوره در ملک شخصی خود بنا کرد. رباط طبسی در زمره بناهای دو ایوانی است که شامل فضای ورودی، هشتی، تعدادی حجره مشرف به میان سرای بنا، انبار و اصطبل است.

آشنایی با کاروانسرای طبسی

تربت حیدریه از شهرهای تاریخی استان خراسان رضوی است که پیشینه آن به دوران پیش از اسلام می‌رسد.

گفته می‌شود که نام این شهر از نام عارف «قطب الدین حیدر» که از قرن نهم هجری به بعد بر منطقه‌ای که پیش از آن ولایت زاوه خوانده می‌شد، برگرفته شده است.

تربت حیدریه را عموما با نام زعفران یا ابریشم نیز می‌شناسند؛‌ چراکه اولین قطب تولید زعفران در جهان و پایتخت ابریشم در ایران است.

از آنجا که این شهر در مسیر مشهد قرار گرفته است، سالانه گردشگران بسیاری به آن سفر می‌کنند.

تربت حیدریه علاوه بر زعفران و ابریشم، با توجه به موقعیت جغرافیایی و پیشینه تاریخی‌اش، آثار و دیدنی های طبیعی و تاریخی بسیاری دارد.

با ما همراه باشید تا با دیدنی های این شهر تاریخی بیشتر آشنا شوید.

کاروانسرای طبسی؛ جاذبه‌ای تماشایی و بی‌همتا

کاروانسرای طبسی که با نام حاج محمد ابراهیم طبسی نیز شناخته می‌شود، یکی از جاهای دیدنی تربت حیدریه است و در استان خراسان رضوی قرار دارد.

این کاروانسرا که به آن رباط گفته می‌شود از ساختمانهایی است که جنب مزار قطب الدین حیدر ساخته شده است. این اثر تاریخی در ۱۹ اسفند ۱۳۸۰با شماره ۴۸۰۲ ثبت آثار ملی شد.

کاروانسرای طبسی همه ایام هفته و از ساعت ۸ صبح لغایت ۶ عصر برای علاقه مندان و بازدیدکنندگان دایر می باشد.

اما از آن جا که بنا در بخش خارجی شهر واقع گردیده بهتر است برای دیدر از این سرای ارزشمند در ساعات روشن روز اقدام نمایید، تا برای رفت و آمد به تاریکی هوا برخورد نکنید.

کاروانسرای طبسی در دوران قاجاریه و طی برخی نسخ نگاشته شده توسط شخصی به نام حاج محمد ابراهیم طبسی، تاسیس گردیده و در تاریخ ۱۹ اسفندماه سال ۱۳۸۰ در فهرست اداره میراث فرهنگی به ثبت ملی رسیده است.

این کاروانسرا در جوار مزار قطب الدین حیدراز مشاهیر و عرفای اواخر قرن ۶ هجری و موسس طریقت حیدریه است.

تربت حیدریه در گذشته به نام زاوه شناخته می شده و بعد ها با پیدایش فرقه حیدریه و دفن قطب الدین حیدر در آن اقلیم به تریت حیدری معروف گردید. وجود مسجد و مزار در کنار کاروانسرا طبسی حکایت از اهمیت و رونق بالای آن در گذشته دارد.

تربت حیدریه در آستانه‌ی کویر قرار دارد. آب‌وهوای آن کم‌باران و اقلیم آن بیابانی است. در شمال و جنوب آن رشته‌کوه‌هایی قرار دارند که موجب تلطیف هوا می‌شوند.

کوه ملکان با ارتفاعی بیش از ۳۰۰۰ متر، بلندترین قله تربت حیدریه است. در تربت رود دائمی جریان ندارد و آب شهر توسط قنات‌هایی که از عهد باستان به یادگار مانده تأمین می‌شود.

آدرس: تربت حیدریه، خیابان قائم، ضلع شرقی مزار قطب الدین حیدر

کاروانسرای طبسی؛ جاذبه‌ای تماشایی و بی‌همتا

معماری تماشایی کاروانسرای طبسی

در ساخت کاروانسراها مواردی همچون؛ دوره تاریخی، شرایط اقلیمی، مصالح به کار رفته، شیوه معماری، موقعیت جغرافیایی و سطح زندگی مردم موثر بوده و هر کدام از موارد ذکر شده می توانستند، نوع کاربری کاروانسراها را تعیین نمایند.

این نوع بناها معمولا بر اساس طراحی مشابه تاسیس گردیده و بخش های مشتمل بر غرفه یا اتاق، حیاط، اسطبل یا طویله، ایوان، هشتی، اخیه، انبار، و در بخش های الحاقی مدارس و مسجد، حسینیه و مزار هستند.

کاروانسرا به شیوه دو ایوانی و به شکل مربع ساخته شده، و ایوان ها در دو سوی مدخل و مقابل حجره ها قرار گرفته اند.

بنا در قسمت شرقی مزار قطب الدین و در خیابان قائم است. داخل حیاط حوض بزرگی با شکلی ساده و بدون هیچگونه تزئینی تعبیه شده و گویا برای تامین آب کاروانسرا به کار می رفته است.

حوض در قسمت شرقی به آب انبار متصل بوده، که با جریان داشتن آب از فساد آن جلوگیری می کرده است.

حجره ها با طاق های کوچک و بزرگ که به صورت یکی در میان ساخته شده نمایی زیبا را به نمایش می گذارد، استفاده از گنبد بر فراز کاروانسرا و بخشی از غرفه ها فضایی شبیه به حسینیه را بوجود آورده که با مسجد هم جوارش متقارن است.

 

کاروانسرای طبسی؛ جاذبه‌ای تماشایی و بی‌همتا

کاروانسرای طبسی در قسمت خروجی شهر قرار دارد و نشان دهنده رفت و آمد بسیار زیاد مسافران در این مسیربوده که این تعاملات، فرهنگ های مختلف را با هم ادغام می کرده است.

این بناها با توجه به وضعیت اقتصادی و مذهبی ادوار گوناگون با اشکال متفاوتی ساخته می شدند، که معمولا در دوره های بعد مورد تغییر قرار می گرفته اند.

در برخی دوره ها برای رونق بخشیدن به امور مالی کاروانسرا، به بعضی مسافران که همواره در مسیر مشغول عبور و مرور بودند، اسب، قاطر یا شتر اجاره می دادند، که حیوانات تازه نفس سرعت حرکت کاروان را بیشترمی کرده اند.

اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین اخبار

کپی‌رایت ۲۰۲3, تمامی حقوق متعلق است به نقش فردا است @ طراحی شده در آتلیه نقش فردا