به گزارش نقش فردا؛ بازار دعاخوانی و ادعاهای مربوط به اجابت حاجات، اینبار با فهرستی از قیمتهای مشخص برای دعاهای مختلف مورد توجه قرار گرفته است. روزنامه همشهری در گزارشی از فعالیت فردی با عنوان «حاج فردوسی» نوشته است که خود را با عناوینی مانند «معلم معنویت، عارف مستجابالدعوه، حضرت استاد…» معرفی میکند و مدعی است با دعاخوانی میتواند بیماریها و گرفتاریهای افراد را رفع کرده و حاجات آنها را برآورده کند.
بر اساس این گزارش، خدمات این فرد برای مشتریان یا به تعبیر خودش «مریدان»، رایگان نیست و برای دعاهای مختلف مبالغ متفاوتی تعیین شده است؛ از یک میلیون تومان برای برخی دعاها تا چند میلیون تومان برای حاجات دیگر. برای افرادی که خارج از ایران زندگی میکنند نیز امکان پرداخت هزینه به دلار و یورو در نظر گرفته شده است.
همشهری در گزارش خود نوشته است: «معلم معنویت، عارف مستجابالدعوه، حضرت استاد…» عناوینی هستند که این فرد در سایت و صفحات مجازی خود برای معرفیاش استفاده میکرده و مدعی بوده است با دست به دعا شدن میتواند بیماریها و گرفتاریهای افراد را رفع کند و خواستههای آنها را به اجابت برساند.
فهرستی برای هر حاجت و هر قیمت
به نوشته همشهری، در فهرست خدمات این فرد، طیف گستردهای از خواستههای مادی و معنوی دیده میشود. این دعاها در دستهبندیهایی با عنوانهای «هفتنرخی»، «ششنرخی»، «پنجنرخی»، «چهارنرخی» و… ارائه شدهاند و هرچه سطح موردنظر بالاتر باشد، هزینه پرداختی نیز افزایش پیدا میکند.
در این فهرست، از دعا برای پیدا شدن گمشده و شغل گرفته تا افزایش رزق، ازدواج، قبولی در آزمون، شفای بیماری، رونق کسبوکار و حتی «دفع همزاد» قرار گرفته است.
همشهری در توصیف این فهرست نوشته است: «محافظت ۲ ماهه، توفیق زیارت، دریافت نشانهای بر صحت عمل، آمرزش گناهان، پیداشدن گمشده، پیداشدن جفت روحی، عاقبتبهخیری، خرید موفق، فروش موفق، رونق کسبوکار، قبولی در آزمون کنکور و مصاحبه و…» تنها بخشی از حاجاتی است که این فرد در فهرست خدمات خود قرار داده است.
در کنار این موارد، خدمات دیگری مانند وصول طلب و رشد معنوی نیز در فهرست دیده میشود؛ مجموعهای که نشان میدهد تقریبا برای طیف گستردهای از نیازها و دغدغههای مخاطبان، عنوانی در این فهرست در نظر گرفته شده است.
دعاهایی که قیمت مشخص دارند
یکی از بخشهای قابل توجه گزارش همشهری، جزئیات قیمتگذاری دعاهاست. بر اساس این گزارش، در فهرست «هفتنرخی» برای برخی دعاها قیمت یک میلیون تومان تعیین شده است.
همشهری نوشته است: «در فهرست هفتنرخی دعاها، بهای ثبت و خواندن دعای محافظت ۲ ماهه، توفیق زیارت و آمرزش گناهان زندگان و مردگان یکمیلیون تومان است.».
اما هزینه برای حاجات دیگر افزایش پیدا میکند. متقاضیانی که خواهان دعای پیدا کردن شغل، پیدا شدن گمشده، وصول طلب، رشد معنوی یا ایجاد عشق و محبت باشند، باید دو میلیون تومان پرداخت کنند. دعای افزایش رزق، قبولی در آزمون و ازدواج موفق نیز سه میلیون تومان قیمتگذاری شده است.
در ادامه این فهرست، هزینه دعا برای حاجاتی مانند شفای بیماری و «سربهراه شدن همسر و فرزند» چهار میلیون تومان تعیین شده و برای دعاهایی مانند دفع همزاد و خرید موفق، مبلغ پنج میلیون تومان مطالبه میشود.
بالاترین رقم در این فهرست نیز هفت میلیون تومان اعلام شده است؛ مبلغی که برای دعاهایی مانند فرزنددار شدن، عاقبتبهخیری و پیدا شدن «جفت روحی» تعیین شده است.
وقتی دعا دلاری میشود
ماجرا تنها به مشتریان داخل کشور محدود نمیشود. بر اساس گزارش همشهری، برای افرادی که خارج از ایران زندگی میکنند یا غیرایرانی هستند نیز امکان استفاده از این خدمات در نظر گرفته شده و هزینهها باید به ارز پرداخت شود.
همشهری در اینباره نوشته است: «برای اشخاص غیرایرانی و کسانی که از خارج از کشور از «حضرت استاد» التماس دعا دارند، این هزینهها بیشتر آب میخورد و آنها باید مبالغ لازم برای دعاخوانی را به دلار یا یورو پرداخت کنند.»
به این ترتیب، خدماتی که در داخل کشور با مبالغ چند میلیون تومانی عرضه میشوند، برای مخاطبان خارج از کشور به شکل ارزی قیمتگذاری شدهاند.
«حضرت استاد» چگونه از دریافت پول دفاع میکند؟
انتشار این فهرست و شیوه قیمتگذاری دعاها با انتقادهایی همراه شده است. در واکنش به این اعتراضها، این فرد در پیامی تلاش کرده است دریافت وجه در ازای دعاخوانی را توجیه کند.
او در بخشی از این پیام میگوید: «عقل و عدل و انصاف حکم میکنند من که برای عده کثیری دعا میکنم و وقت و انرژی خود را برای گرهگشایی از کار آنها میگذارم، این کار را بدون دریافت پول انجام ندهم؟!»
این فرد که در سایت خود با عنوان «حاجفردوسی» معرفی شده، همچنین بدون ذکر منبع مشخصی مدعی شده است: «براساس اجماع فقهای دینی در فقه جعفری درخواست مزد برای کارهای مستحب جایز است و، چون دعا و استغفار هم جزو اعمال مستحبی است، جایز است که من برای دعاخوانی طلب مزد کنم.»
او برای توضیح درباره روند دعاخوانی خود نیز به زمان و انرژیای که برای این کار صرف میکند اشاره کرده است.
در متن منتشرشده از سوی این فرد آمده است: «انرژی مثبتی که برای دعا خواندن صرف میکنم، بخش زیادی از وقت و انرژی من را میگیرد. من برای هر دعا ٤٠سحرگاه تمرکز میکنم و در ٤٠نماز وتر و هر بار ٧٠ بار برای التماس دعاکننده طلب استغفار میکنم. استغفار جامعی که من برای این افراد انجام میدهم یکساعت و نیم زمان میبرد و…»
این توضیحات در شرایطی مطرح شده که اصل دریافت وجه در ازای دعاخوانی، به یکی از محورهای انتقاد از فعالیت او تبدیل شده است.
فعالیتی که از دوران کرونا شروع شد
بر اساس گزارش همشهری، سابقه فعالیت این فرد و سایت مربوط به دعاخوانی به دوران شیوع ویروس کرونا بازمیگردد. در آن مقطع، فعالیتهای او با واکنش و اعتراض برخی علما و گروههایی از جامعه مواجه شد و سایت برای مدتی تعطیل شد.
همشهری نوشته است که پس از مدتی فعالیت این فرد در سایت و پیامرسانها دوباره از سر گرفته شد. این بار نیز موضوع دریافت پول برای دعا و شیوه معرفی خدمات، محل بحث و انتقاد قرار گرفت.
در شرایطی که بار دیگر انتقادها نسبت به این نوع فعالیت افزایش پیدا کرده، گزارش همشهری حاکی است که سایت این فرد از دسترس خارج شده است.
انتقاد از فعالیت «حاج فردوسی» و شأن روحانیت
این نخستین بار نیست که فعالیت «حاج فردوسی» با واکنش چهرههای حوزوی مواجه میشود. همشهری در بخش دیگری از گزارش خود به اظهارات سیدمحمد غروی، عضو شورایعالی حوزههای علمیه سراسر کشور، اشاره کرده که در دوره شیوع کرونا درباره فعالیت این فرد با اعتمادآنلاین گفتوگو کرده بود.
غروی در آن زمان درباره فعالیت او گفته بود: «نمیتوان گفت این کار برخلاف شرع است، به هر حال این فرد کاری انجام میدهد، اما بهنظر من برخلاف شئون روحانیت است. در این مرحله، مشکل بتوان گفت خلاف شرع است. بله، اگر در یک حدی خلاف شئون روحانیت باشد، شاید خلاف شرع بودن آن هم مطرح شود که ما فعلا به آن ورود نمیکنیم.»
او همچنین از نحوه تبلیغات و جذب افراد از سوی چنین افرادی انتقاد کرده و گفته بود: «از مردم میخواهیم که به این افراد رجوع نکنند. میتوانند به کتابهای دعای موجود که از علما به ما رسیده است و اکثرا هم چاپ شده و فهرست دارد رجوع کنند. بهترین آنها هم مفاتیحالجنان یا مفاتیح نوین است که مفاتیح نوین کمی بهتر گزینش شده است. به این منابع مراجعه کنند و این بساطی را که زمینهای برای دکان و دکانداری است با عمل خود ترویج نکنند.»
تأکید بر نظارت و برخورد قانونی
بحث درباره این فعالیت تنها به موضوع قیمتگذاری دعاها محدود نمانده و مسئله نظارت قانونی بر فعالیتهای اینچنینی در فضای مجازی نیز مطرح شده است.
همشهری با اشاره به سازوکارهای قانونی پلیس فتا و دستگاه قضایی نوشته است که فعالیت این فرد در دوران کرونا، از جمله ادعاهایی درباره درمان کرونا با توسل به دعا، با واکنش مواجه شد و فعالیت سایت او متوقف شد.
غروی نیز در همان مقطع بر ضرورت نظارت دادگاه ویژه روحانیت تأکید کرده بود و گفته بود: «بهنظر من واقعا لازم است دادگاه ویژه این امور را ببیند و رصد کند. طبیعتا انتظار میرود، چون این فرد ملبس به لباس روحانیت است دادگاه ویژه در مقام مدعیالعموم بهعنوان صیانت از جایگاه روحانیت با این امور برخورد کند.»
گزارش همشهری در نهایت تصویری از بازاری ارائه میکند که در آن برای طیف گستردهای از خواستههای شخصی و خانوادگی، از پیدا کردن شغل و افزایش رزق گرفته تا ازدواج، فرزنددار شدن، شفای بیماری و حتی «سربهراه شدن همسر»، خدمات دعاخوانی با قیمتهای مشخص عرضه شده است؛ فعالیتی که پیش از این نیز با انتقاد برخی چهرههای حوزوی و واکنش نهادهای مسئول مواجه شده بود.
در حال حاضر نیز، همزمان با افزایش دوباره انتقادها، گزارش همشهری از خارج شدن سایت این فرد از دسترس حکایت دارد؛ هرچند فعالیتهای مشابه در فضای مجازی همچنان موضوعی است که نیازمند رصد و بررسی از سوی نهادهای مسئول است.
